काठमाडौं, नेपाल – नेपाल हाल राजनीतिक अस्थिरता, गठबन्धन सरकारको द्वन्द्व, र राजतन्त्र पुनःस्थापनाको मागबीच संघर्षरत छ। सत्ताको निरन्तर परिवर्तन, जनताको असन्तुष्टि, र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावबीच मुलुक राजनीतिक अनिश्चिततामा छ।
गठबन्धन सरकारको अस्थिरता
नेपालले विगत १५ वर्षमा १४ जना प्रधानमन्त्री परिवर्तन गरिसकेको छ, जसले मुलुकलाई अस्थिर राजनीतिक परिस्थितिमा राखेको छ।
- हाल, केपी शर्मा ओली (नेकपा–एमाले) २०२४ को जुलाईमा प्रधानमन्त्री बनेका छन्। उनले नेपाली कांग्रेससँग सत्ता बाँडफाँडको सम्झौता गर्दै सरकारको नेतृत्व गरेका छन्।
- यो सम्झौताअनुसार, नेपाली कांग्रेस र एमालेका नेताले १८-१८ महिनासम्म पालैपालो प्रधानमन्त्री बन्ने छन्।
- यसअघि पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकार गठबन्धन भत्किएपछि ढलेको थियो।
राजतन्त्र पुनःस्थापनाको माग बलियो
नेपालमा राजतन्त्र समाप्त भएको १७ वर्ष पूरा भइसके पनि राजसंस्थाप्रति जनताको आकर्षण बढ्दै गएको देखिन्छ।
- नोभेम्बर २०२३ मा हजारौं प्रदर्शनकारीहरूले राजतन्त्र पुनःस्थापना र नेपाललाई हिन्दू राष्ट्र घोषणा गर्न माग गर्दै देशव्यापी प्रदर्शन गरे।
- विश्लेषकहरूका अनुसार, वर्तमान सरकारप्रतिको असन्तुष्टिले राजतन्त्रवादी शक्तिहरूलाई पुनः सक्रिय बनाएको छ।
नेपालको विदेश नीति: भारत र चीनको दोधारमा
नेपालको विदेश नीति पछिल्लो समय भारत र चीनबीच सन्तुलन मिलाउने प्रयासमा केन्द्रित देखिन्छ।
- डिसेम्बर २०२४ मा प्रधानमन्त्री ओली चीन पुगे। उनले बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (BRI) अन्तर्गतको चीनको लगानी पुनः सक्रिय गर्न पहल गरेका छन्।
- यस घटनाले नेपालले भारतसँगको परम्परागत सम्बन्ध पुनः सन्तुलनमा ल्याउने संकेत गरेको छ।
भ्रष्टाचार र राजनीतिक अन्योल
- नेपालमा भ्रष्टाचार, नातावाद, र सत्ता दुरुपयोगको आरोपहरू बारम्बार उठिरहेका छन्।
- राजनीतिज्ञहरूबीच सत्ता प्राप्तिका लागि गठबन्धन तोडफोड गर्ने प्रवृत्ति जारी छ, जसले सरकार सञ्चालनमा समस्या ल्याएको छ।
भविष्यको बाटो
नेपालमा आगामी २०२७ को आमनिर्वाचन महत्वपूर्ण मोड बन्ने अनुमान गरिएको छ। यदि राजनीतिक अस्थिरता जारी रह्यो भने, राजतन्त्र पुनःस्थापनाको माग अझ बलियो हुन सक्ने राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
नेपालले स्थिर सरकार गठन गर्न सक्दैन भने, मुलुकलाई आर्थिक तथा सामाजिक क्षेत्रमा गम्भीर चुनौतीहरू आउन सक्ने आँकलन गरिएको छ।
About the Author
